ویزگیهای مادر نمونه قسمت اخر
انسان در هر دوره اى از حيات خود طبيعت و اقتضايى خاص به خود دارد, بسيارى اذيت و
شيطنت كودكان را به حساب بدى او مى گذارند و به سرعت در برابر لجبازى, بهانه گيرى
و شيطنت هاى كودكانه آنان برآشفته شده و آنها را به باد كتك مى گيرند. اين كار
گذشته از اينكه ستم به كودك بوده و شرعا و اخلاقا درست نيست, آثار بد تربيتى داشته
و بر سركشى و ناهنجاري هاى كودك مى افزايد. بايد توجه داشت فرزند در سنين كودكى
نارسايى عقلى دارد. او توجه به زشتى كار خود ندارد و به طبيعت خود عمل مى كند. نه
با اراده و قصد اذيت.
در روايتى رسول اكرم(ص) فرمودند: « كودكان خود را به جهت گريه آنها كتك نزنيد زيرا
گريه آنان تا چهار ماه شهادت به توحيد و چهار ماه صلوات بر محمد و آل محمد و چهار
ماه ديگر نيز دعاى خير براى والدين شان است. » 5مرحوم صاحب وسا ئل هم طبق اين حديث
فتوا داده است كه اين عمل شرعا جايز نيست. 6
ه: تربيت مذهبى
داشتن روحيه مذهبى و اعتقادات و ايمان درست و سالم, گذشته از اينكه تأمين كننده
سعادت انسان در زندگى اصلى و ابدى اوست, كمك كار بسيار خوب و تكيه گاهى بسيار
مطمئن, براى او در دستيابى به اهداف حيات كنونى اوست. خداشناس واقعى و عارف به
وظيفه, قطعا بهترين پدر و يا مادر براى فرزندان و شايسته ترين همسر براى زن و يا
شوهر و صالحترين و خدمتگزارترين فرزند براى والدين و مفيدترين انسان براى جامعه
خود خواهد بود. و چه خدمتى از اين بالاتر كه مادرى بتواند از همان ابتداى دوران
كودكى, شهد حلاوت نماز و ذكر و ياد خدا را در كام فرزند خود بچشاند و آفريدگار او
را به او بشناساند و جان او را با مبدأ هستى پيوندى پايدار بخشد؟ و چنين مادر و
پدرى جز بهشت برين, چيزى پاداش حقيقى او نتواند بود.
در باره مزد چنين كسى, حضرت امام صادق(ع) از رسول اكرم(ص) نقل مى فرمايد كه آن
حضرت فرمودند: « هر كس فرزند خويش را ببوسد خداوند حسنه اى برايش مى نويسد و هر كس
او را خوشحال كند خداوند او را در قيامت خوشحال خواهد كرد و هر كس آيات قرآنى به
او تعليم دهد در قيامت آن والدين را مى طلبند و دو جامه بهشتى به آنان مى پوشانند
كه از نور آن دو صورتهاى بهشتيان درخشيدن مى گيرد. » 7
مادر نمونه ويژگيهاى ديگرى نيز در رابطه با فرزندان خود دارد كه براى رعايت اختصار
فهرست وار آن را بيان مى كنيم.
2ـ نيازهاى جسمى
مادر گذشته از رسيدگى به نيازهاى عاطفى كودكان خود نيازهاى جسمى آنان را نبايد دست
كم به حساب آورد. و آنها عبارتند از:
الف: امكان بهره گيرى كامل كودك از شير مادر
وظيفه اى كه در اين خصوص بر دوش مادر است ـ گذشته از اينكه نبايد كودك خود را به
علت برخى ملاحظات راحت طلبانه از خوردن شير خود محروم كند ـ اين است كه با تقويت و
تغذيه سالم خود تلاش در جهت افزايش شير خود كند تا امكان هر چه بيشتر استفاده كودك
از شير مادر را فراهم سازد.
ب: بهداشت و نظافت به موقع كودكان
ج: تغذيه سالم و به موقع آنها
د: فراهم آوردن تفريحات سالم براى فرزندان
3ـ نيازهاى علمى
الف: پى گيرى وضعيت درسى و ميزان پيشرفت علمى و كمك لازم به فرزندان در اين زمينه
ب: ارتباط مستمر و به موقع با مربيان و مدرسه
4ـ نيازهاى تربيتى
الف: ايجاد روح شجاعت, سخاوت, محبت به ديگران, اعتماد به نفس در فرزند
ب: كنترل رفت و آمد و نظارت همراه با ظرافت و دقت بر رفتار آنان در ارتباط با محيط
بيرون از منزل و دوستان و راهنمايى دلسوزانه و همراه با محبت و تدبير در اين خصوص
ج: ايجاد ارتباط صميمى با فرزند به گونه اى كه او بهترين محرم اسرار خود را مادر
خود بداند.
5ـ مديريت خوب
بويژه در ايجاد جو تفاهم و دوستى بين فرزندان و عدم تبعيض و رفتار دوگانه با
عروسها و دامادها مگر بر اساس ارزشها.
6ـ و در نهايت از مهمترين ويژگى مادر نمونه آن است كه به گونه اى با فرزندان خود
رفتار كند كه آنان را به نيكى به پدر و مادر تشويق كند و احترام خود را نزد آنها
حفظ كند و بدين وسيله راه را نسبت به خدمت گذارى و كمك خالصانه آنان به والدين خود
هموار سازد.
امام صادق(ع) از رسول خدا(ص) نقل مى كنند كه آن حضرت فرمودند: خداوند پدر و مادرى
كه فرزندان خود را ـ با رفتار و تربيت خود ـ نسبت به نيكى به خويش كمك مى كنند در
رحمت خود وارد مى كند. 8
--------------------------------------------------------------------------------
پي نوشتها:
1- هنر زن بودن, ص82, نقل از: راه نفوذ در دلها, نوشته هادى دوست محمدى,
ص207.
2- مكارم الاخلاق, موسسه اعلمى, تهران, ص220.
3- همان.
4- همان.
5- وسأل الشيعه, ج15, ابواب احكام الاولاد, باب 63, ص171.
6-همان.
7-همان, ب83, ص194.
8ـ همان, ب86, ح4, ص198