دین و زندگی

غضب و خشم از ذاتیات یک انسان است و خداوند آن را در انسان قرار داده است.
کما اینکه مودت و رحم و محبت را در وجود او قرار داده است .
از وصیت های امام علی(ع)به فرزندش امام حسن مجتبی(ع) این است که: خشم خود را فرو ببر بخاطر اینکه من جرعه ای شیرین تر از فرو بردن خشم ندیدم.
غضب سرچشمه بسیاری از گناهان است، و خطرناک ترین حالات روحی انسان در حال غضب از او بروز می نماید، قاتلی که درحال غضب کسی را کشته است، اگر اسیر جنون نمی گشت وغیظ خود را فرو برده بود، مرتکب چنین خطایی نمی شد .
خاوند متعال در مقام تمجید و توصیف متقین می فرماید:
«و الکاظمین الغیظ والعافین عن الناس،والله یحب المحسنین»
متقین کسانی هستند که خشم خودرا فرو می برند و مردم را می بخشایند و خداوند نیکوکاران را دوست دارد.
و در توصیف مؤمنین می فرماید:
«و اذا ما غضبوا هم یغفرون»
و وقتی غضبناک می شوند،می بخشایند.
در سیره امام صادق (ع)می خوانیم: یکی از بستگان امام صادق (ع)به خاطر موضوعی در غیاب ایشان نزد مردم، از آن بزرگوار بدگویی می کرد.امام صادق(ع)توسط شخصی از بدگویی او باخبرشد .
امام همین که این خبر را شنید بی انکه عکس العملی شدیدی نشان دهد، با کمال نرمش و آرامش برخاست. وضو گرفت و مشغول نماز شد . یکی از حاضران به نام حماد می گوید:
من گمان کردم که آن حضرت می خواهد نفرینش کند ولی دیدم آن بزرگوار بعد از نماز چنین دعا کرد:
خدایا من حقم را به او بخشودم  تو از من بزرگوارتر و سخی ترهستی او را به من ببخشای و کیفرش مکن. و حضرت امام صادق(ع) می فرماید: آنکس که خشم خود را فرو برد در حالیکه می تواند آن را اعمال کند خداوند قلب او را در قیامت، از رضایت خود پر می کند .
 مهمان نوازی
از آداب ارزشمند معاشرت اسلامی، مهمان نوازی است. نقل است که ابراهیم خلیل الرحمان آنقدر به مهمان نوازی علاقمند بوده که اگر مهمانی بر او وارد نمی شد خود به جستجوی مهمان بر می آمد .
و نیز از امام علی (ع) نقل است که او را نگران یافتند چون سبب را پرسیدند فرمود هفت روز است که مهمانی بر ما وارد نشده است .
در فرهنگ اسلامی، مهمان حبیب خدا است، احترام به او مورد تأکید اسلام است؛ و یک ارزش محسوب می گردد.
امام صادق (ع) می فرماید: اسرائی را نزد پیامبر (ص) آوردند. یکی از آنها را جلو آوردند که مجازات کنند. پس جبرئیل عرض کرد : یا محمد پروردگارت سلام رسانیده، می فرماید : به درستی که اسیر تو اطعام و مهمان نوازی می کند و بر سختیها صبر و تحمل دارد. سپس پیامبر (ص) به اسیر فرمود که جبرئیل من را از اوصاف تو خبر داد، من ترا آزاد می کنم. سپس آن اسیر عرض کرد، که آیا خدا، این اوصاف را دوست دارد. حضرت فرمودند : آری. سپس آن اسیر عرض کرد : قسم به کسی که تو را به حق مبعوث کرد هرگز کسی را از مالم رد نکنم و مسلمان شد .
 رفع حاجت مؤمنین و همدردی با مردم
از آداب معاشرت اسلامی، رفع حاجت و کمک به سایرین است. این خصلت مورد ستایش اسلام، و از خصوصیات مؤمنان است. در سیره رسول الله می خوانیم :
دختر حاتم اسیر اسلام بود، به پیامبر عرض کرد : اگر صلاح می دانی مرا آزاد کن و از سرزنش قبیله های عرب دور ساز. همانا پدرم بردگان را آزاد می ساخت، و در حوادث تلخ روزگار به مردم کمک می کرد. حضرت به دختر حاتم فرمود : این از اوصاف مؤمنین است. سپس به مسئولین امر فرمود که : به پاس احترام به ارزشهای اخلاقی پدرش او را آزاد کنند .
فرد مسلمان در جامعه اسلامی مکلف است تا جائی که می تواند در صدد رفع حوائج مؤمنین باشد. و اگر نتوانست حاجت وی را برطرف کند، تا حد امکان با او همدردی نماید و خود را شریک در غم و رنج وی نشان دهد.
امام صادق (ع) در این زمینه می فرماید : هرکس در صدد رفع حاجت برادر مؤمنش باشد، خداوند در صدد رفع حاجت اوست تا مادامی که او در صدد رفع حاجت برادر خویش است .آن حضرت می فرمایند : هر کس همراه برادر خویش برود، خواه کارش را انجام دهد خواه انجام ندهد، همچون کسی است که یک عمر خدای را پرستیده باشد. مردی پرسید : در پی حاجت برادر خود با وی برود و طواف را قطع کند، امام فرمود : آری .
برتری رفع حاجت مؤمن، بر طواف کعبه را در سیره عملی آن حضرت (ع) از زبان ابان بن تغلب می توان فهمید.
ابان می گوید : همراه امام صادق مشغول طواف کعبه بودم در گرماگرم طواف یکی از شیعیان با شاره از من خواست تا همراه او برای برآوردن حاجت او بروم، ولی من دوست نداشتم طوافم را قطع کنم، و امام را رها کنم... حضرت فهمید و به من فرمود: همراه او برو. گفتم آیا طوافم را بشکنم؟ فرمود : آری .
در سیره امام سجاد (ع) می خوانیم: زید بن اسامه یکی از مسلمانان عصر امام سجاد بود، امام شنید که او بیمار شده و بستری اس، به عیادت او رفت؛ دید گریه می کند فرمود : چرا گریه می کنی؟
زید گفت : مبلغ پانزده هزار دینار قرض درام و گریه ام برای این مبلغ کلان بدهکاری است که بر گردنم هست و چیزی از مال دنیا بجا نگذاشته ام تا به اندازه این مبلغ باشد.
امام سجاد (ع) به او فرمود : گریه نکن آن قرض تو بر من، و -تو از آن بری هستی. آن گاه امام همه قرضهای او را ادا کرد .