ایثار و ازخود گذشتگی-

ایثار و از خود گذشتگی یکی از آداب معاشرت اسلامی است. به این معنا که انسان تا جائی که می تواند در رفع نیازهای دیگران بکوشد. امام علی (ع) می فرماید : با مردم، به انصاف رفتار کن ولی با مؤمنان، با ایثار معاشرت نما .
در قرآن این صفت مقدس، از اوصاف مؤمنین شمرده شده است :
و مردم را در آنچه دارند بر خود مقدم می شمارند، اگر چه خود به انها نیاز دارند .
در سیره امام علی (ع) می خوانیم :
علی (ع) باغ خود را به 12 هزار درهم می فروشد و همه پولها ا بین فقرا و تهیدستان مدینه تقسیم کرده به منزل باز می گردد.
طبیعی است که انتظار فرزندان و همسر پس از فروش باغ، آوردن غذا و میوه است، چنانکه حضرت فاطمه می پرسد : پول باغ را چه کردی؟
امام پاسخ می دهد در راه خدا انفاق کردم  .
و باز در این باره می خوانیم که :
روزی حضرت فاطمه (س) به علی (ع) گفت به نزد پدر رو و از او چیزی بستان تا غذای امروزمان را فراهم کنی. علی (ع) نزد پیامبر (ص) رفته و دیناری از آن حضرت گرفت و بازار رفت تا بوسیله آن غذایی بخرد. در بین راه مقداد بن اسود را دید از حالش پرسید، معلوم شد که وی سخت در مضیقه است دینار را به وی داد و خود به مسجد رفت. چون شرمنده بود با دست تهی به خانه باز گردد. مدتی گذشت و پیامبر در جستجوی علی به مسجد آمدو به او فرمود : کجا بودی؟ چرا برای خانه چیزی تهیه نکردی؟ امام عرض کرد: آخر مقداد را دیدم که سخت نیازمند است، پس دینار را به وی دادم. پیامبر فرمود: از این ماجرا خبر دارم چون خداوند این آیه را در شأن تو فرستاده است : « دیگران را بر خویش مقدم دارند گر چه خود در تنگنا باشند».(حشر:9)
 تغافل و چشم پوشی
-
همانگونه که گذشت، انسان موجودی اجتماعی است و می بایست در جامعه در کنار هم نوعان خود زندگی نماید.
در این معاشرت ها، ممکن است انسانها به عیوبی از یکدیگر پی برند. افشای این عیوب و به رخ کشیدن آن ، کار پسندیده ای نیست؛ لذا از نظر اسلام چشم پوشی و تغافل یکی از آداب معاشرت اسلامی است.
امام باقر (ع) می فرماید : صلاح شأن مردم با هم زندگی کردن است، و با هم زندگی کردن پیمانه پری است که دو سوم آن زیرکی و یک سوم آن چشم پوشی و خود را به فراموشی زدن است .
 صله رحم
-
از دیگر آداب معاشرت صله رحم است، یعنی سرکشی به خویشان و اقوام. اینکه در جامعه ماشینی امروز، عواطف انسانی بخشکد، و رفت و آمدهای خانوادگی تحت الشعاع کارهای روزانه قرار گیرد؛ عملی سخت مورد انتقاد است. در جامعه اسلامی صله رحم و سرکشی به خویشان عملی است پسندیده که مورد تأکید اسلام واقع شده است.
وجود انسان را علاقه ها و پیوندها در بر گرفته اند، از یک طرف پیوند به خالق اگر قطع شود مایه نابودی انسان است، و از طرفی پیوند با جامعه انسانی بطور عام و پدر و مار و سایر بستگان بطور خاص. برقراری این پیوند مصداق آیه:
« یصلون ما امر الله به ان یوصل  »است؛ که می فرماید : وصل می کنند آنچه را که خداوند دستور داده تا وصل باشد و در مقابل قطع هر یک از پیوند ها مصداقی است از آیه :
« و یقطعون ما امر الله به ان یوصل  »؛ و قطع می کنند آنچه را که خدا دستور وصل داده.
که خداوند این بیان را در توصیف انسان های فاسق آورده است.
امیرالمؤمنین علی (ع) می فرماید : با خویشاوندان خود صله کنید و لو به سلام باشد .