وظایف زن وشوهر در قبال یکدیگر .قسمت دوم و اخر
1-سرپرستی و
مدیریت: مرد به حكم عقل و شرع سمت سرپرستی خانواده را به عهده دارد زیرا
او در بعد جسمی و عقلی بر زن برتری داشته و برای اداره خانواده توانائی بیشتری دارد. زن
مانند گل تحمّل آفتاب سوزان و باد و طوفان را ندارد. زن نیز توان تحمل مسئولیتهای سنگین و طاقت فرسای زندگی را ندارد. علی ـ علیه
السّلام ـ به امام مجتبی چنین اندرز می دهد: به زن بیش از امور شخصی اش كار
مسپار كه زن ـ چون ـ دسته گل است نه قهرمان. [5
مسئولیتهای مرد، تنها در رسیدگی به بعد مادی
خانواده محدود نمی شود بلكه هدایت افراد خانواده، نظارت همیشگی در تربیت آنها، امر به معروف
و جلوگیری از انحرافات اخلاقی آنها و ... از وظائف خطیر مرد است. البته باید توجه داشت كه موفقیت مرد در مدیریت خانواده تنها
با حكومت بر دل افراد خانواده میسر است.
2-تأمین
هزینه زندگی: از آنجا كه اداره امور اصلی خانه بر عهده زن است طبیعی است كه مرد
باید عهده دار تأمین
هزینه های زندگی باشد. و بدین خاطر نباید هیچ منتی بر
خانواده خود بگذارد چرا كه این وظیفه ای است كه به واسطه سرپرستی خانواده بر عهده او قرار گرفته است.
3-توسعه بر
خانواده: افراد خانواده برای تأمین زندگی همراه با رفاه نسبی، به سخاوت مرد نیاز دارند،
چنانچه از این ناحیه در تنگنا قرار بگیرند لطمه های روحی و جسمی فراوانی به آنان وارد خواهد
شد. توسعه بر خانواده به معنای اسراف و تبذیر در امور زندگی نیست، بلكه به معنای بخل نورزیدن و سعی در ایجاد رفاه مناسب برای
خانواده، متناسب با امكانات اقتصادی مرد است. امام رضا ـ علیه السلام ـ می فرماید:
شایسته است كه مرد بر خانواده خودش توسعه دهد تا آرزوی مرگ او را نكنند.[6
4-پرهیز از
استبداد رأی: مرد اگر چه رئیس و سرپرست خانواده است اما نباید به امر و نهی بپردازد بلكه باید
به نظرات همسر و فرزندان خود توجه نماید. خودخواهی و سختگیری بیجا، منجر به ایجاد روش استبدادی در خانواده می
شود و به روابط سا لم خانوادگی و نیز تربیت صحیح كودكان لطمه می زند. این نكته به اندازه ای اهمیت دارد كه یكی از علائم
ایمان شمرده شده است. رسول خد ا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید: مؤمن به میل خانواده اش
غذا می خورد ولی منافق، خانواده اش به میل او غذا می خورند. [7
ج) وظائف اختصاصی زن:
1-حفظ اسرار
شوهر: هرگز نباید اسرار شوهر را برملا كرد. چون با این كار اعتماد شوهر از بین می رود. علت
اینكه بعضی از مردها درباره كارشان به زن خود مشورت نمی كنند یكی همین است كه به راز داری او
اعتماد ندارند و می ترسند آنچه گفته اند فردا نُقل! مجلس دوستان خانم شود.[8
2-عدم مداخله
بیجا در كار شوهر: انسان به طور ذاتی خواستار آزادی و استقلال عمل است و
این روحیه در مردها قوت بیشتری دارد. خانم ها گمان نكنند دخالتهای خیر خوهانه آنها همیشه به نفع شوهر تمام
می شود،[9] گاهی همین موضوع، بحرانی جدی در زندگی زناشویی ایجاد می كند. بنابراین سعی كنید هرگز به استقلال مرد ضربه نزنید.
3-خانه داری:
خانه داری و تدبیر امور منزل گرچه از نظر حقوقی به عهده زن نیست اما از نظر
اخلاقی این وظیفه به عهده او گذاشته شده است. خانه داری مهمترین شغل است، متأسفانه خانم هایی كه فقط به كارخانه داری
اشتغال دارند ارزشهای واقعی خود و كارشان را نمی دانند. یك زن خانه دار واقعی، مدیر با لیاقتی است
كه همه كارهای یك مجموعه مهم را شخصاً انجام می دهد و خود مجری طرح هایی است كه پی ریزی می كند. بسیاری از مردان
كه شهرت و مقام و اهمیت بین المللی دارند، فقط در اثر حسن تدبیر، و اخلاق و لیاقت یك زن
خانه دار به اوج ترقی و پیشرفت رسیده اند.
4-پاسداری از
حریم و ارزشهای خانواده: بزرگترین مسؤلیت زن در مورد همسرش این است كه به
عنوان ناموس مرد و نماینده او در خانه، با رفتار و گفتارش، از حریم و ارزشهای خانواده
پاسداری كند. چنین زنی هم از مال شوهر محافظت می كند و با اسراف كاری و تجمل گرایی ثروت همسرش را
ضایع نمی سازد و هم از آبروی خانوادگی و شخصیت همسر در مقابل خطرات دفاع می كند و هم با حفظ حجاب، خود را از نامحرم می
پوشاند و ... .
قدرشناسی، تشویق و تعریف از شوهر، عدم شرطی كردن محبت
ورزیدن و ... از دیگر نكاتی است كه رعایت آنها باعث لطافت و شادابی زندگی می شود.
پی نوشت
:
1] --وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 20، ص 23، مؤسسه آل
البیت.
2] --اخلاق خانواده، سید علیرضا فاخری و محمد حسین
منتظری، نمایندگی ولی فقیه در سپاه 1378، ص 57.
3] --اخلاق خانواده، سید علیرضا فاخری و محمد حسین
منتظری، ص 71.
4] --غررالحكم و دررالكلم، عبدالواحد آمدی، ج 1، قم،
مكتب الاعلام الاسلامی، ص 256.
5] --نهج البلاغه، نامه 31.
6] --وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج 21، ص 541، مؤسسه آل
البیت.
7] --همان، ص 542.
8] --آلبوم زندگی، روح الله شهیر خرقانی و مهدی تلخابی،
ج 1، قم : انتشارات وثوق، 1383، ص 164.
9 --آلبوم زندگی، روح الله شهیر خرقانی و مهدی تلخابی